Karotis Arter Hastalığı (Karotis Arter Stenozu)

Karotis Arter Hastalığı

Kalp ve damar sağlığıyla ilgili merak ettiklerinizi buradan görebilirsiniz. Eğer cevabını bulamadığınız bir soru olursa, bize yazın; size yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız.

İletişim Bilgileri

0 (531) 430 32 43

KAROTİS ARTER STENOZU

Karotis arter stenozu, karotis arter hastalığı olarak da bilinir ve felce yol açabilen bir durumdur. Karotis arter stenozunuz olduğunda, plak adı verilen bir madde birikir ve atardamarınızdaki normal kan akışını engeller. Karotis arter stenozu için bir tedavi seçeneği, endarterektomi adı verilen cerrahi bir işlemdir.

GENEL BAKIŞ

Karotis arter stenozunda plak birikir ve atardamarınızdaki normal kan akışını engeller.

Karotis Arter Stenozu Nedir?

Karotis arter stenozu, boynunuzun her iki tarafındaki büyük atardamar olan karotis arterinizin tıkanmasıyla oluşan bir durumdur. Tıkanıklık, plak (yağlı kolesterol birikintileri) adı verilen bir maddeden oluşur. Plak, karotis arterinizden normal kan akışını engellediğinde, felç riskiniz daha yüksektir. Plak birikimine ateroskleroz denir. Boynunuzun her iki yanında birer tane olmak üzere iki karotis atardamarınız var. Bunlar, beyninize, yüzünüze ve başınıza kan getiren büyük atardamarlardır. Sağlıklı olduklarında, bu atardamarlar pürüzsüz ve açıktır; tıpkı hiçbir engel olmadan sıvının serbestçe akmasını sağlayan temiz bir boru gibi. Vücudunuzun dolaşım sistemi, vücudunuzun tüm bölgelerine kan (besin ve oksijen içeren) taşıyan bir tüp ağıdır.

Boynunuzdaki iki atardamardan birinde veya her ikisinde birden karotis arter darlığı gelişebilir. Bu durum, tıbbi müdahale olmadan zamanla kötüleşerek ölüme kadar varabilen ciddi komplikasyonlara yol açabilen inmeye neden olabilir.

Karotis Arter Stenozu Ne Kadar Yaygındır?

Genel popülasyonda karotis arter stenozunun görülme sıklığının %5 kadar yüksek olduğu tahmin edilmektedir. Amerikan İnme Derneği'ne göre, inme ölüme neden olan hastalıklar listesinde beşinci sırada yer almaktadır. Karotis arter stenozu genellikle zamanla ortaya çıkan bir durumdur ve yaşlandıkça hem bu rahatsızlık hem ve inme riski artar.

BELİRTİLER VE NEDENLER

Karotis Arter Stenozunun Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Zamanla bu rahatsızlığa yakalanma riskinizi artırabilecek birkaç faktör vardır. Bunlardan bazıları değiştirebileceğiniz faktörlerdir. Bazıları ise diğer faktörlere katkıda bulunur ve onları daha da kötüleştirir:

Sigara içmek ve tütün ürünleri kullanmak.
Obezite hastası olmak.
Hareketsiz yaşam tarzı.
Yüksek tansiyon (hipertansiyon).
Yüksek kolesterol.
Diyabet.
Yaş.

Karotis Arter Stenozunun Belirtileri Nelerdir?

Karotis arter stenozu felce neden olabilir. Genellikle karotis stenozundan kaynaklanan felç türü, plak parçalarının (veya plak üzerinde oluşan trombositlerin) beyninize gitmesidir. "İskemik" felç olarak adlandırılan bu durum, beyninizin bir bölümüne kan akışını keser. Bu tıkanıklık kalıcı olduğunda, beyin hücreleriniz veya nöronlarınız ölmeye başlar.

Geçici İskemik Atak (GİA): Geçici iskemik atak (GİA), küçük bir beyin atardamarının plak ve/veya trombositlerden kaynaklanan geçici tıkanıklığı olan bir "mini inme"dir. Birçok kişi için GİA, iskemik inmeden önce gelir. Bu durumlarda, hücre ölümünü önlemek için mümkün olan en kısa sürede tedaviye başlamak çok önemlidir.

İnmenin Belirtileri Nelerdir?

Geçici iskemik atak (TIA) veya felç belirtileri şunları içerebilir:

Yüzünüzün bir tarafının sarkması.
Konuşmada pelteklik veya kelime oluşturmada ve başkalarıyla iletişim kurmada zorluk.
Görüş alanınıza koyu bir gölgenin düşmesiyle bir gözünüzde görme kaybı yaşamanız.
Vücudunuzun bir tarafında his kaybı.
Vücudunuzun bir tarafında kas gücü kaybı ve güçsüzlük olması.

Eğer felç geçirmenize neden olmayan karotis arter darlığınız varsa, herhangi bir belirti fark etmeyebilirsiniz.

TANI VE TESTLER

Karotis Arter Darlığı Nasıl Teşhis Edilir?

Karotis arter stenozu genellikle inme belirtileri yaşandıktan sonra teşhis edilir. Bu belirtiler, sağlık uzmanınızı herhangi bir tıkanıklık olup olmadığını kapsamlı bir şekilde kontrol etmeye yönlendirir ve bu da karotis arter stenozunun teşhisine yol açabilir. Bu durum, doktorunuz boynunuzun steteskopla muayenesi sırasında anormal bir ses - üfürüm (ıslık sesi) veya üfürüm - duyduktan sonra da teşhis edilebilir. Doktorlar, karotis arter stenozu tanısını doğrulamak ve tıkanıklığın boyutu ve yeri hakkında daha fazla bilgi edinmek için çeşitli testler kullanır. Bu testler şunları içerebilir:

Ultrason: Dubleks ultrason olarak da adlandırılan bu test türü, vücudunuzun iç yapılarının görüntüsünü oluşturmak için ses dalgalarını kullanır. Ultrason, cildinizin üzerinden yapılan ağrısız bir testtir. Ultrason, kanın atardamarlarınızda nasıl aktığını görmek ve atardamarların tıkanmış veya daralmış olabileceği yerleri tespit etmek için kullanılır.
Bilgisayarlı tomografi anjiyografisi (BTA): İç organlarınızın ayrıntılı bir görüntüsünü oluşturmak için X ışınları kullanan bir cihaz olan BT tarayıcısı kullanarak, sağlık uzmanınız karotis arterlerinizin ayrıntılı bir görüntüsünü alabilir. Bu test sırasında, kan dolaşımınıza, görüntülerdeki tıkanıklıkları göstermeye yardımcı olacak bir boya enjekte edilir. Bu test, kalp pili veya başka rahatsızlıklara bağlı stent takan kişilerde de kullanılabilir.
Serebral anjiyografi: Bu tanı testi türü, minimal invaziv bir işlemle bir kateter kullanılarak atardamarlarınıza girilmesini ve tıkanıklığın yakından incelenmesini içerir. Ayrıca bu testte, doktorunuz atardamarlarınızın ayrıntılarını görebilmesi için doğrudan atardamarlarınıza kontrast madde enjekte edir.
Manyetik rezonans anjiyografi (MRA): BT taramasına benzer, ancak X-ışınları kullanılmadan yapılan bu test, atardamarlarınızın ayrıntılı görüntülerini sağlar. İnvaziv olmayan bir görüntüleme testidir.

Karotis Arter Stenozu Nasıl Sınıflandırılır?

Hafif Tıkanıklık: %50'den az tıkanıklık. Bu, atardamarınızın yarısından azının tıkalı olduğu anlamına gelir.

Orta Tıkanıklık: %50 ile %79 arasındadır.

Şiddetli Tıkanıklık: Atardamarınızın %80 ile %99 arasında değişen büyük bir kısmının tıkalı olmasıdır.

YÖNETİM VE TEDAVİ

Karotis Arter Darlığı Nasıl Tedavi Edilir?

Karotis arter stenozu tedavisinin temel amacı hastalığın ilerlemesini durdurmaktır. Bu, sağlıklı beslenme, egzersiz ve sigarayı bırakma gibi yaşam tarzı değişiklikleriyle başlar. Kan basıncını ve kolesterolü düşüren ilaçlarla birlikte günlük bir bebek dozu aspirin de kullanılabilir.

Cerrahi Tedavi - Karotis Endarterektomi: Daha şiddetli vakalarda ve/veya geçici iskemik atak (GİA) veya felç semptomlarına neden olan vakalarda, doktorunuz karotis arterindeki plağı bir kesi yoluyla çıkarmak için karotis endarterektomi adı verilen cerrahi bir işlem uygulayabilir.

Stent Yerleştirme: Alternatif olarak, cerrahınız büyük bir iğne deliğinden ve ardından tıkalı artere bir stent yerleştirebilir. Bu, arteri uygun boyutuna kadar açarken, plağı stent ile duvar arasındaki kan akışından uzaklaştırır.

Her karotis darlığı cerrahi veya girişimsel tedavi gerektirmez, çünkü bu prosedürlerin kendisi risklidir. Cerrahlar, yalnızca ciddi darlık ve/veya felç riskleri prosedürün riskinden daha yüksek olduğunda hastalara bu prosedürleri önerir.

Bir damar cerrahı veya uzmanı, karotis hastalığı tedavisine ihtiyaç duyan her kişi için bu işlemlerden hangisinin en uygun olduğuna karar verir.

İlgili Hastalıklar ve Durumlar

Periferik Arter Hastalığı

Uzuvlarınızdaki (genellikle bacaklarınızdaki) atardamarların daralması ve kan akışının kısıtlanmasıyla ortaya çıkar. Ateroskleroz en yaygın nedendir. Aktif olduğunuzda başlayıp dinlendiğinizde geçen bacak rahatsızlığınız olabilir. İlaçlar, yapılandırılmış egzersiz terapisi ve prosedürler, uzuv kaybı gibi komplikasyonları önleyebilir.

Daha Fazla Bilgi

Renal Arter Darlığı (Böbrek Damar Darlığı)

Böbreklere kan taşıyan damarlardaki daralma, kontrolsüz hipertansiyon ve böbrek fonksiyonlarında azalmaya yol açabilir. Erken teşhis ve uygun müdahaleyle hem tansiyon hem de böbrek sağlığı korunabilir.

Daha Fazla Bilgi

Sağlıklı Bir Kalp İçin Doktorunuz Yanınızda

“ Her hastamızın hikayesi farklıdır.

Bu yüzden tedavi sürecinizi size özel planlıyoruz.
Gelişmiş tanı yöntemleri, modern teknoloji ve insan odaklı yaklaşımla kalp sağlığınızı güvenle emanet edebilirsiniz. Kalbiniz bize emanet.”